Şemseddin Yeşil

Mutasavvıf, vaiz ve yazar Şemseddin Yeşil 1905 yılında İstanbul’da doğmuştur. Abdülkādir-i Geylânî soyundan gelen Ümmü Kemalzâde İmamoğulları (Koca İmamoğulları) ailesine mensuptur. Şemseddin, soyadı kanunu çıkınca hocası Yeşilzâde Mehmed Sâlih Efendi’ye nispetle Yeşil soyadını almış, halk arasında Yeşil Hoca olarak yer etmiştir.
Babası Hüseyin Efendi, Bolu’nun merkez Tekke köyünden olup Samatya civarındaki Hatuniye (Fatma Hatun) Camii imamlığı yapmıştır. Annesi Hanife Hanım, Bolu’nun Gerede ilçesi Hacılar köyündendir.
Yirmi yaşında Hatuniye Camii’nde imamlık vazifesine başladı. 1925’te İstiklâl Mahkemesi’nde yargılanmıştır. 1929’da Hatuniye Camii kadro harici bırakılınca Haseki Sultan Camii imamlığına nakledilmiştir. İbrahim Paşa Camiinde hatiplik, Etyemez Camiinde imamlık, hatiplik ve vaizlik yapmıştır. Hayatının önemli bir kısmında Sultan Ahmet, Teşvikiye ve Dizdariye Camilerinde vaaz etmiştir.
Kuvvetli bir hitabet gücüne sahip olan Şemseddin Yeşil’in vaazlarına halkın gösterdiği büyük ilgi bazı yöneticilerin dikkatini celp etmiştir. Günlük gazetelerde yayımlanan yazılarının yanı sıra 20 Şubat 1947’de çıkarmaya başladığı haftalık Hakikat Yolu mecmuasında başyazarlık yapmıştır. Perşembe günleri haftalık olarak yayımlanan Hakikat Yolu 104 sayılık bir yayın hayatı sürdürmüştür. 10 Şubat 1949 yılına kadar süren dergide başyazar olan Şemseddin Yeşil’in yazıları lokomotif unsurdur. Dergide aynı zamanda Şemseddin Yeşil’in tefsiri tefrika halinde yayımlanmıştır. Dergide bu tefsirlerin yanında fikir yazılarına da rastlamak mümkündür. Şemseddin Yeşil akıcı üslubuyla İslam’ın meselelerini günümüz meselelerine uyarlamaya çalışmaktadır. Dergide pek çok güncel meselenin Kur’an ve fıkıhtaki yeri de işlenmiştir. Dergide ilgi çekici bir başka durum da sağlık bölümüdür. Dergide ek olarak bulunan sağlık bölümünde belli aralıklarla çeşitli önemli ve sık görülen sağlık problemlerine değinen Dr. Rahime Batu yazıları yayımlanmıştır.
Yazılarında ve vaazlarında genellikle Kur’an tefsiri, din-medeniyet ilişkisi, modern dünyada dinin rolü, İslâm büyükleri, mutasavvıflar, Ehl-i Beyt gibi konular üzerinde duruyordu. Muâviye’ye ve Muâviye’yi savunanlara yönelik ağır sözler sarfetmesi üzerine, Aralık 1947’de dönemin Diyanet İşleri Reisi Ahmet Hamdi Akseki’nin Şemseddin Yeşil’in hatiplik ve vaizlikten menedilmesine dair yazısı neticesinde İstanbul müftüsü Ömer Nasuhi Bilmen tarafından vaizlik belgesi iptal edildi. 1949’da vaizlikten alınmasına ilişkin karara itiraz için devlet şûrasında açtığı dava reddedildi. Bunun üzerine Samatya’da kurduğu Yüksek Ahlâk Derneği’nde pazar günleri konferanslar vermeye başladı ve bu faaliyetini ölümüne kadar sürdürdü. Muâviye aleyhtarlığı yaptığı ve Râfizîliği yaydığı iddasıyla Tâhirülmevlevî’nin (Tahir Olgun) İslâm Yolu gazetesinde ve Abdürrahim Zapsu’nun Ehl-i Sünnet mecmuasında yayımlanan yazılarına karşı Yeşilzâde Sâlih Efendi ile birlikte Hakikat Yolu’nda cevabî yazılar kaleme aldı. Muhafazakâr çevrelerin tepkisi yüzünden Hakikat Yolu’nun satışının giderek düşmesi üzerine 22 Mart 1948’de haftalık İslamiyet gazetesini (350 sayı yayımlanmış, 20 Mayıs 1960’ta kapanmıştır) çıkardı. Füyûzât adlı tefsir kitabını oluşturan yazıları burada yayımlandı. 1950’de zaman zaman mevlid ilânları vererek cami kürsülerinde halka hitap etme fırsatı buldu.
İzinsiz vaaz vermesine ilaveten şahsı hakkında Şiîlik ve Bâtınîlik propagandası yapmak, Diyanet İşleri Reisliği’ne nahoş târizlerde bulunmak, imamlık görevini aksatmak ve halkı tahrik etmek gibi suçlamalarla sebebiyle 28 Kasım 1951’de Diyanet İşleri Reisi Eyüp Sabri Hayırlıoğlu tarafından Etyemez Camii’ndeki görevinden alınmıştır. Açtığı davaların sonuçsuz kalmasının ardından Yüksek Ahlâk Derneği’ndeki sohbetlerine devam etmiştir. Sultanahmet’te kendisine ait şeker imalâthanesiyle Beyazıt Sahaflar Çarşısı’ndaki kitapçı dükkânından elde ettiği gelirle geçimini sağlamıştır. Şemseddin Yeşil 8 Temmuz 1968’de vefat etmiştir. Kabri Zeytinburnu’nda Silivrikapı’dan Seyitnizam’a giden yolun solundaki mezarlıktadır.