Ömer Rıza Doğrul

İslam dini konusunda yazıları ve yayınları ile tanınan müellif, gazeteci ve mütercim Ömer Rıza Doğrul Mısır’a yerleşmiş bir ailenin çocuğu olarak 1893 yılında Kahire’de doğmuştur.
Ezher Üniversitesi’nde tamamlayıp Mısır’da gazeteciliğe başlamıştır. Balkan Harbi’nden sonra ve I. Dünya Savaşı sırasında Kahire’de es-Siyâse gazetesinde edebî makaleler yayımlanmış, aynı zamanda İstanbul’daki Tasvîr-i Efkâr gazetesinde “Mısır Mektupları” adıyla neşredilmiştir. Sebilürreşad’daki ilk makalelerini de Kahire’den gönderdi. Mehmet Akif’le tanıştığında Kahire’de eş-Şa’b gazetesine muharrirlik yapmaktaydı.
1915’te İstanbul’a gelen Doğrul, İslâm âlemine dair Tasvîr-i Efkâr’da yayımladığı yazılarla Türk matbuatına dâhil olmuştur. Mehmed Âkif’in kızı Cemîle Hanım’la evlenmiş, Millî Mücadele yıllarında Tevhîd-i Efkâr’da yazarlıktan gazeteciliğe geçmiştir. Bu sırada Vakit gazetesinde yayımladığı Türkiye-Mısır ilişkileri hakkındaki bazı yazılarından dolayı 1925’te İstiklâl Mahkemesi’nce tutuklandıysa da bir müddet sonra serbest bırakılmıştır. Bu yıllarda dönemin en değerli dinî yayınlarından olan “Asr-ı Saâdet” serisini tamamladı. 1940’ta Eşref Edip, İsmail Hakkı İzmirli ve Kâmil Miras’la birlikte çıkarmaya başladıkları İslâm-Türk Ansiklopedisi ve bu ansiklopedinin mecmuasında çok sayıda madde ve makale yazmıştır. 1940-1950 yılları arasında Cumhuriyet gazetesinde günlük siyasî yazılar kaleme aldı. İstanbul Radyosu için İslâm dünyası hakkında siyasî icmaller hazırladı. 1947-1948 yıllarında, yazarları arasında Türk ve İslâm dünyasının önemli isimleri bulunan dinî-fikrî muhtevalı haftalık Selâmet Mecmuası’nı çıkardı. Çok partili hayata geçiş sırasında yayımlanan önemli İslâmî dergilerden biri olan Selâmet Mecmuası’nda ilmî-dinî araştırmalar, İslâm dünyasındaki düşünce hareketleri, İslâm klasikleri gibi konuların yanında özellikle o yıllarda din öğretimiyle ilgili olarak basında ve mecliste yapılan tartışmalara da yer verdi. Din öğretiminin gereğini ortaya koyarak bu konuda kamuoyu oluşmasına büyük ölçüde yardım etti; din hürriyetinin sağlanmasında ve ilkokullara din dersi konulmasında önemli çalışmalar gerçekleşmiştir.
Ömer Rıza Doğrul tarafından çıkartılmaya başlanan Selamet dergisi, Sebilürreşad ve Akif’in fikrî mirasını devam ettirme gayesinde olmuştur. 1949 yılına kadar toplam 104 sayı çıkarılmış ve bu sayıdan sonra dergi kapanmıştır. 1962 yılında tekrar çıkarılmaya başlanmış olan dergi, 1979 yılında sona ermiştir. Aylık olarak neşredilen derginin yazarları arasında Ahmet Hamdi Akseki, Süheyl Ünver, Asım Köksal, Celal Saraç, Ahmet Himmet Berki gibi önemli isimler yer almıştır. Genel olarak bakıldığında dönemin (1940’lardan itibaren) dini reddedici tutumuna karşı tepkisel bir tavır içinde olan Selamet dergisi, bir tecdit ve ihya gayreti sergilemekten ziyade, halk arasında yaşanmakta olan dinin korunması ve kanunların tanıdığı hakların alınması ya da yasaklanmayan hakların (cemaat hâline gelebilmek gibi) tasarrufu için mücadele veren bir yayın olmuştur.
14 Mayıs 1950 seçimlerinde Demokrat Parti’den Konya milletvekili seçilmiş ve Büyük Millet Meclisi Dış İşleri Encümeni’nde de görev almış olan Doğrul, 13 Mart 1952’de İstanbul’da vefat etmiştir. Mezarı Edirnekapı Şehitliği’ndedir.